Kenmerken angsten in studiesituaties; wat is er aan de hand?
Algemene kenmerken
  • Persoon
    • state: situationele angst (specifieke toestand: examen nadert en de angst neemt toe)
    • trait: habituele angst (meer algemene angstdispositie die tot angst leidt in evaluatieve situaties, vgl persoonlijkheidstrek, vgl Big 5)

  • Context
    • Evaluatieve situaties
    • Angst speelt in de drie fasen van de 'performance cycle'
    • Groeiende angst bij voorafgaande mislukkingen
    • Niet alleen angst, maar ook wanhoop, schaamte, zelfverwijt, enz.
    • Hoge eisen stellen
    • Vermijding en andere 'oplossingen' houdt angst in stand
    • Objectief zwakke studieomstandigheden of subjectief zo opgevat
    • Impliciete en expliciete invloeden van omgeving en gezin (meer informatie)
      • (extreem) hoge eisen
      • iets waar moeten maken
      • zeer lage verwachtingen (o.a. stereotype opvattingen van anderen over het gezin)
      • geen interesse in intellectuele ontwikkeling

  • Hoofdcomponenten van angst
    • Emotionaliteit / spanning (affectief)
    • Piekeren (cognitief)
    • Vermijdingsgedrag; bescherming tegen negatieve emoties en verlies van zelfrespect
Examenvrees
Examenvrees is opgebouwd uit meerdere componenten
  • Emotionaliteit / spanning
  • Piekeren over
    • zwaarte van het examen
    • onvermogen te slagen
    • negatieve gevolgen van zakken
  • Toekennen van betekenis aan piekeren
  • Zwakke studie - en tentamenvaardigheden in de drie fasen van de 'performance cycle'
adviesgesprek
Spreekangst
Spreken in het openbaar is voor de meeste mensen een uitermate spannende zaak. Deze angst is te omschrijven als anticipatie angst.
Uit onderzoek in Leiden blijkt dat studenten niet alleen angstig zijn in deze situaties, maar ook geen vertrouwen hebben in zichzelf als spreker. Tevens is er zeer sterk vermijdingsgedrag.
Schrijfangst
Schrijfangst kan tot ernstige studievertraging leiden. Kenmerkende problemen
  • Geen verschil tussen productie tekst en redactie van deze tekst
  • Uitstellen en onregelmatig werken
  • Niet goed omgaan met negatieve gedachten
  • Perfectionisme
  • Geïsoleerde werken
Sociale angst
Sociale angst, ernstige verlegenheid, ed. kan zeer hinderlijk zijn. Maar sociale vaardigheden zijn te leren. Kenmerkende problemen
  • Terug trekken en vermijden
  • Perfectionisme: geen tolerantie voor fouten mogen maken.
  • Onderschatting belang van 'social talk'
  • Niet goed kunnen omgaan met kritiek
Robert M. Topman, Studentenpsycholoog b.d., Universiteit Leiden